Tỉnh Kiên Giang có 22 di tích được xếp hạng cấp quốc gia, 13 di tích cấp tỉnh, những năm qua, bằng nguồn kinh phí đầu tư từ chương trình mục tiêu chống xuống cấp của Trung ương, ngân sách tỉnh và sự đóng góp của nhân dân, nhiều di tích đã được đầu tư trùng tu, sửa chữa, tôn tạo. Công tác xã hội hóa các hoạt động ở các di tích đã đạt được những hiệu quả nhất định. Hiện nay, cả tỉnh có 05 di tích bán vé vào tham quan là các khu di tích đã được đầu tư hoàn chỉnh như: Núi Đá Dựng, Mũi Nai, Chùa Hang, Thạch Động, Nhà tù Phú Quốc. Việc tổ chức lễ hội ở các di tích có lễ hội do Ban Bảo vệ và nhân dân trực tiếp tổ chức dưới sự hướng dẫn của cơ quan chuyên môn. Chính quyền địa phương ở cơ sở đã tăng cường chỉ đạo, chấn chỉnh công tác quản lý, bảo vệ cơ sở vật chất, hiện vật, giữ gìn an ninh trật tự, bảo đảm vệ sinh môi trường, cảnh quan ở các di tích. Thường xuyên tuyên truyền bằng nhiều hình thức nhằm giáo dục cho nhân dân nâng cao ý thức trách nhiệm giữ gìn, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.
Bên cạnh đó, thực trạng công tác quản lý và khai thác các khu di tích nổi lên một số hạn chế là công tác quản lý hồ sơ di tích chủ yếu do Ban Quản lý Di tích tỉnh, Phòng Văn hóa- Thông tin cấp huyện đảm nhận, trong khi chính quyền cơ sở và các Ban Bảo vệ Di tích là nơi trực tiếp quản lý nhưng không được lưu giữ hồ sơ này, gây khó khăn cho công tác quản lý cũng như tuyên truyền tại cơ sở. Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cắm mốc, làm hàng rào bảo vệ, gắn bảng di tích, panô còn nhiều nơi chưa làm và chưa có hướng dẫn thống nhất. Việc trùng tu, tôn tạo di tích lịch sử cách mạng chưa đáp ứng yêu cầu nên hiện nay có một số di tích đang bị xuống cấp như di tích chứng tích chiến tranh Chùa Xà Xía, di tích lịch sử Đồn Biên phòng Phú Mỹ. Việc tuyên truyền cho nhân dân về ý nghĩa di tích còn hạn chế, việc đào tạo người thuyết minh, bảo vệ ổn định ở các di tích cũng rất khó khăn. Công tác bảo đảm vệ sinh môi trường ở một số di tích chưa được quan tâm, nhất là di tích lịch sử thắng cảnh núi Mo So. Việc thống kê, phân loại, giám định hiện vật, cổ vật còn nhiều nơi chưa thực hiện, công tác phòng chống cháy nổ còn nhiều sơ hở.
Ban Văn hóa - Xã hội kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo UBND các huyện, thị xã, thành phố tăng cường tuyên truyền, giáo dục về Luật Di sản, các văn bản hướng dẫn, kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm, đồng thời chỉ đạo phối hợp chặt chẽ các ngành, các cấp trong công tác bảo tồn di tích trong tỉnh, nhất là nêu cao trách nhiệm của UBND xã, phường, thị trấn nơi có di tích trong công tác quản lý, giữ gìn di tích; ngoài việc đầu tư cho các dự án lớn để trùng tu, tôn tạo di tích, hàng năm cấp thêm một khoản kinh phí để ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tu bổ cấp thiết cho một số di tích đang xuống cấp; chỉ đạo giải quyết tình trạng lấn chiếm và tổ chức thực hiện đền bù giải tỏa nhà hoặc đất trong khu vực bảo vệ di tích, xây dựng các dự án quy hoạch, kêu gọi đầu tư để bảo vệ, khai thác và phát huy giá trị, hiệu quả kinh tế di tích được tốt hơn, cụ thể là di tích: Mo So, Bãi Dương, Thạch Động, Núi Bình San, Giồng Xoài, Nền Chùa, Mộ Hội Đồng Suông và mở rộng khu di tích Mộ Huỳnh Mẫn Đạt. Đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường sớm hoàn thành thủ tục và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các di tích, trực tiếp chỉ đạo tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn trong quá trình thực hiện.
Ban đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thường xuyên mở lớp tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ quản lý văn hóa ở xã, phường, thị trấn, Ban Bảo vệ ở các nơi có di tích nhằm nâng cao trách nhiệm quản lý và tổ chức khai thác hiệu quả tiềm năng phát triển du lịch của di tích; cấp hồ sơ di tích đến cơ sở nơi có di tích và các Ban Bảo vệ Di tích biết để quản lý và tuyên truyền, giáo dục cho nhân dân hiểu rõ giá trị của di tích; tiến hành đặt bảng tên gọi và đặc điểm của di tích vào tất cả các di tích được xếp hạng; thực hiện hoặc phân cấp lập dự án quy hoạch di tích, đặc biệt là 4 di tích: Nền Chùa, Giồng Xoài, Mo So, Chùa Xà Xía; tham mưu cho UBND tỉnh về tổ chức, biên chế các Ban Quản lý Di tích và tiếp tục bổ sung để ban hành các văn bản chỉ đạo, đồng thời Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cần soạn thảo các văn bản hướng dẫn của ngành về công tác quản lý di tích. Ban yêu cầu Ban Quản lý Di tích tỉnh cần quan tâm về bảo đảm vệ sinh môi trường, cảnh quan xung quanh các khu di tích, đặc biệt quan tâm trùng tu các di tích lịch sử, cách mạng, truyền thống; tăng cường quản lý việc xây dựng, sửa chữa trong các khu di tích đồng thời định hướng việc bảo tồn, bảo vệ di sản, tiến hành thống kê hiện vật, cổ vật; tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân về ý thức giữ gìn, bảo đảm vệ sinh môi trường, có các biện pháp phòng chống cháy nổ và bảo đảm an toàn cho du khách và nhân dân, nhất là trong các dịp lễ hội.
Ban cũng đề nghị các sở, ngành liên quan phối hợp thực hiện lập dự án quy hoạch các khu di tích và có lộ trình tổ chức thực hiện phù hợp; phân bổ vốn hàng năm để phục vụ công tác trùng tu, tôn tạo các di tích, nhất là các di tích lịch sử, cách mạng, truyền thống; tuyên truyền, giáo dục về ý nghĩa của các di tích trong các trường phổ thông, tổ chức cho học sinh tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng ở địa phương. Đề nghị Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong công tác quản lý di tích lịch sử Đồn Biên phòng Phú Mỹ, tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục cho chiến sĩ, học sinh và nhân dân về truyền thống hào hùng của các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh trong cuộc chiến đấu gìn giữ biên giới Tây Nam của Tổ quốc.
Theo KG